Ik hou een garagesale vanuit m’n woonkamer/cd-kast. De volgende cd’s geven een indicatie van het aanbod. Maar ook andere genres zijn aanwezig. Prijzen? Max 5 euro p/s. Neem contact met me op via ‘comments’ als je langs wilt komen. Groningen, baby… Geldt ook voor mensen die titels uit deze lijst per post willen kopen.

Times New Viking – Born Again revisited

Down By Law – Punkrockdays

Urge Overkill – Americruiser/Jesus Urge Superstar

VA – Nervous Tension

Stiff Little Fingers – Inflammable Material

Modern Lovers – S/T

Chain Gang – Perfumed

Mission Of Burma – The Obliterati

Noxagt – Turning It Down Since 2001

Really Red – S/T

VA – Cool World

Medium Medium – Glitterhouse

Big Boys – Wreck Collection

Kudgel – Chimp Is Dead

ZZ Top – Tres Hombres

Dog Faced Hermans – Every Day Time Bomb

Entombed – Uprising

Big Star – Live

Wire – Chairs Missing

Unrest – Fuck Pussy Galore

Unrest – Malcolm X Park

Sicko – You Are Not The Boss Of Me

VA – Audioflashcard

Hoodoo Gurus – Mars Needs Guitars

Only Ones – Special View

Dog Faced hermans – Hum Of Life

Ted Leo & The Pharmacists – Living With The Living

My Dad Is Dead – Let’s Skip The Details

Ramones – S/T

This Heat – Made Available

Raw Power – Live From The Gutter

Original Sins – The Hardest Way

Television – Marquee Moon

Firehose – Ragin, Full On

Coral – Pillow Talk

Bullet lavolta – Swandive

Butthole Surfers – P

Rat Patrol – Painkiller

Pell Mell – Bumper crop

Baby Astronauts – All The Pancakes…

VA – Straight Outta Burbank (Bomb)

VA – DIY (Do It Yourself)

Ramones – Ramonesmania

White Zombie – Supersexy Swingin Sounds

Slayer – Undisputed Attitude

VA – Crunchouse

Jerry’s Kids – Is This My World

Nought – S/T

Mission Of Burma – On Off On

Meat Puppets – Up On The Sun

B-52’s – Wild Planet

Vertical Slit – Under The Blood Red Lava Lamp

Vertical Slit – Twisted Steel…

Polvo – Today’s Active Lifestyles

VA – Punkorama #5

VA – Reptilian Records Sonic Assault

Rake – Intelligence Agent

Sugar – File Under Easy Listening

Descendents – I Don’t Want To Grow Up

Avengers – S/T

New Terror Class – Did You Hear That We Fucked?

(Glenn) Branca – Songs 77-79

VA – Cinco Annos (Trance Syndicate)

VA – Headstart To Purgatory

VA – Little Molly Has A Treat For You Vol. One

VA – You gotta Get More Alive (555)

VA – I Am The Resurrection

VA – Forward Till Death

VA – Steal This Disc (Ryko)

VA – Buy This Used CD

VA – Terminal Sales Vol.2 (SubPop)

VA – Rough Trade Shops 25 years

VA – Sub Pop Employee Of The Month

VA – Sound Check (Sub Pop)

VA – Nutley Brass (Shimmy Disc)

VA – Membrphonics

VA – The Amos House Collection Vol. 3

Yume Bitsu – Auspicious Winds

Out Of Worship – Sterilized

VA – Check The Water

For Stars – We Are All Beautiful People

Circle – Guillotine

Strapping Fieldhands – Wattle & Daub

The Lilys – Aspera Ad Astra

Belle & Sebastian – This Is Just A Modern Popsong

Amp – Stenorette

Uncle Wiggly – Jump Back, Baby

Holland – Your Orgasm

Bark Psychosis – Game Over

Trembling Blue Stars – A Certain Evening Light

The Black Sun Ensemble – S/T

Lumen – The Man felt…

Back Off Cupids – S/T

For Against – Echelons

Slovenly – Highway To hanno’s

Social Intention – Here Me Calling

Fly Ashtray –Clumps Take A Ride

Ashtray Boy – Honeymoon Suite

The Embarrassment – God Help Us

Uncle Tupelo – An Anthology

Gene Defcon – Come Party

Yume Bitsu – Giant Surface…

Brother JT – Music For The Other Head

Mary Lou Lord/Sean Na Na – split

Badly Drawn Boy – EP3 Notwist – Nook

Him – Interpretive Belief System

Dan Geesin – Drivin

Dan Geesin – Cars, Bikes, Walking

Lanterna – Sands

Photon Band – Our Own ESP Driven scene

Arab Strap – Ten Years Of Tears

Whitehouse – Buchenwald

Uncle Tupelo – Still Feel Gone

Sharon Stoned – Sample & Hold

Circle – Meronia

Ut – Griller

Uncly Wiggly – Farfetchedness

Zeg je “reggae” tegen een reguliere muziekliefhebber, dan is “Bob Marley“ vermoedelijk de eerste associatie. Daarna komen “rood, groen en geel”, “vies haar”, en waarschijnlijk belanden we uiteindelijk in een koffieshop. Dit was in ieder geval lang mijn idee van reggae. Maar inmiddels is het beeld veranderd. Vooroordelen verdwijnen -het klinkt simpel, maar de praktijk is vaak anders- door daadwerkelijk naar -in dit geval- reggae te luisteren. Echt te luisteren, door het oppervlak heen. Dat gaat samen met er over praten en lezen, met kennis opdoen en smaak ontwikkelen. De docu “Studio One Story” is een mooie weergave van dat nieuwe beeld. Het is veel breder en gevarieerder dan ik jarenlang dacht.

Vaak is Bob Marley ook meteen de laatste naam waar die reguliere muziekliefhebber mee komt. Maar zeg je “reggae” tegen een fan, dan vallen ze hoor, de namen van reggae-artiesten. Tientallen! En al snel valt ook de naam van het belangrijkste label in zo’n 50 jaar reggae: Studio One. Studio One is het geesteskind van de Jamaicaan Clement Dodd. Sir Coxsone voor z’n vrienden.

Sir Coxsone

De jonge Dodd had in de jaren 50 een drankzaak in Kingston, Jamaica. Toen de Amerikaanse soul ook het Caribische eiland bereikte zag hij mogelijkheden om met muziek een centje bij te verdienen. Hij werd DJ en trok met de Coxsone Downbeat Soundsystem  (een zelfgemaakt DJ-meubel) door de hoofdstad om op feestjes (‘dances‘) de opwindende US-plaatjes te draaien. Met succes. Dat leidde er toe dat al snel de eerste Jamaicaanse antwoorden op het nieuwe geluid kwamen. Die moesten opgenomen worden, zo vond Sir Coxsone, en hij breidde de handel uit met een heuse studio. De geboorte van Studio One was een feit.

Coxsone Downbeat Soundsystem

Een echt label was het nog niet. De eerste opgenomen Jamaicaanse soul-liedjes mixte producer Coxsone als DJ met de US-artiesten op de Soundsystem. Maar in serie uitbrengen en verkopen was aanvankelijk niet aan de orde. Blijkbaar werden de commerciële mogelijkheden daar niet meteen van ingezien. Lang zou het niet duren.

Er moest een vernuftig apparaat aan te pas komen voordat het zover was. Sir Coxsone hield wel van een experiment. Hij stopte al het verdiende DJ-geld weer netjes in de studio en kwam met de Echoback aanzetten: een apparaat waarop een ‘loop’ kon worden afgespeeld. Vooral een gitaarakkoord dat aan het eind steeds eventjes omhoog ging was een vondst. Dodd was daar zo door gegrepen dat het een wezenlijk onderdeel werd van de producties. Dit tsjakka-geluidje maakte het onderscheid: het werd het belangrijkste kenmerk van het nieuwe genre reggae. De populariteit nam snel toe, en waar vraag is verschijnt aanbod.

Studio One labels

Ik vlieg door de geschiedenis, de docu neemt daar (inclusief de bonus footage) gewoon eventjes vier uur voor! Een enorme stoet zwarte mannen, vooral artiesten en geluidsmensen, komt voorbij om het verhaal tot in detail te vertellen. Belangrijke locaties worden bezocht, foto’s uit de oude doos geven een mooie sfeerimpressie van die opwindende eerste jaren. Sir Coxsone is een zeer relaxte (had je anders verwacht?) rode draad in het geheel.

Hoe lucratief de hele handel was (en is) wordt niet helemaal duidelijk. Bekend is wel dat de meeste artiesten er bekaaid vanaf kwamen vergeleken met de miljoenen die slimme westerse popbobo’s met reggae verdienden. Blackxploitation, maar dan anders. Geschat wordt in elk geval dat Dodd verantwoordelijk is geweest voor zo’n 90 % van de output in de jaren 60 en 70. En als je dan nagaat dat er soms 10 songs slash hits per dag Studio One verlieten!

Sir Coxsone (links) in z'n studio (foto is van Peter Simon, komt uit "Reggae Bloodlines")

De kritiek op reggae dat het allemaal op elkaar lijkt is aan de ene kant ook wel te billijken: de mannen hadden een fabrieksmatige aanpak, met een klein groepje sessiemuzikanten dat de muziek speelde en opnam. Kingston kreeg de bijnaam “Third World Nashville”. Zangers stonden in de tuin te wachten om hun vocals te doen op de beste ‘rhythms‘. Reggae werd bizniz, waarbij interpretatie -net als bij de Amerikaanse soul- belangrijker werd dan innovatie. Maar aan de andere kant werd er zoveel uitgebracht dat er toch sprake is van een grote variatie. Ska, rocksteady, roots, en later bijvoorbeeld dancehall: het zijn allemaal subgenres met specifieke kenmerken.

winkel in Kingston (foto: Peter Simon)

Later kwam opnieuw de vernieuwing. Op B-kantjes van singles verscheen een instrumentale versie. Op deze ‘versions‘ kon een zanger bijvoorbeeld live improviseren. Maar het was voor de producers ook een mogelijkheid om zich uit te leven in geluidsexperimenten. Dub werd een nieuw subgenre. Met Lee ‘Scratch’ Perry en King Tubby zijn de belangrijkste dub-producers genoemd. Ze werden als vanzelf muzikant, zoals hiphopproducers dat tegenwoordig ook zijn. En reggae-DJ’s waren ‘toastend‘ op die versions de eerste ‘rappers’. Het was niet voor niets de Jamaicaan DJ Kool Herc die een hiphop-pionier in The Bronx in New York City werd. De dub-geluidsexperimenten van die producers hebben hun impact op de moderne muziek dus niet gemist. Daar doen dance- en elektronica-muzikanten van nu nog hun voordeel mee.

Een uitgebreidere geschiedenis van reggae moet ik nog tegenkomen. Natuurlijk zijn de mensen van het onvolprezen label Soul Jazz verantwoordelijk voor de docu, zoals ze al jarenlang het Jamaicaanse goud voor nieuwe generaties in mooi verpakte reissues presenteren. “Studio One Story” komt in een combinatie met CD (een historisch overzicht) en boekje (een uittreksel van de film).

Het mes had er bij de editing wat vaker in gemoeten (veel quotes voegen niet echt iets toe), en het kleurige kadertje in Soul Jazz-stijl is ook een beetje too much. Maar de hele deal lijkt me het uitgesproken startpunt voor een mooie ontdekkingsreis. “Waar zijn de wiet, het rood, groen en geel, het vieze haar, en Bob Marley?”, vraag je je waarschijnlijk na afloop af.

 Recente Bonus Footage voor de Vera Krant.

Rough Trade. Winkel, distributeur, label. Zoveel kanten aan het verhaal, ik worstel met het kiezen van een invalshoek. Natuurlijk is er de muziek. Een indrukwekkende en invloedrijke disco. Vele RT-bands stonden in Vera. Maar ook: RT als pioniers van DIY. Hier begon het toch allemaal. De andere kant: het zakelijke drama. RT groeit en bloeit, sterft een langzame dood, en toch ook weer niet… Vriendschappen die kapot gaan in de eeuwige strijd tussen hart en hoofd, tussen ‘liefde voor’ en ‘poen van’. Wijze lessen ook. Ze gaan de pop voorbij. Zo is “Do It Yourself; The Story Of Rough Trade” (2009) mooi studiemateriaal als het gaat om hoe je al dan niet een bedrijf runt. Hmm, opties… Ach, ik begin gewoon, met meteen de opmerking dat we het hier hebben over kijkplicht!

Geoff Travis in de Rough Trade shop

Docu-technisch kan ik kort zijn. BBC4, dat garandeert kwaliteit. De fijne voice-over die je door het verhaal gidst mag er nog wel even uitgelicht worden. Een chronologisch verhaal. Engelsman Geoff Travis begint in ’76 een platenzaak in Londen met ladingen vinyl die hij meeneemt uit… Amerika! Daar neemt het zelf uitbrengen van muziek toe. In Cleveland bijvoorbeeld, waar een scene ontstaat met bands als Pere Ubu en The Electric Eels. Muzikaal staan ze model voor New York en CBGB’s, maar ook voor Travis is het een startpunt. ‘Cleveland’-producer en Red Crayola-muzikant Mayo Thompson zou voor het label een belangrijke input hebben. Maar eerst is er dus RT, de winkel.

De timing is goed. Punk! Iedereen begint een band. In de RT-shop springt een vonkje over. Klanten worden muzikanten, muzikanten worden labeleigenaren. Travis krijgt de cheapo DIY-singletjes gewoon onder de neus geduwd en heeft de ballen om ze te verkopen. De durf wordt beloond. USA maakt plaats voor UK, de winkel wordt een oase voor andersdenkenden en –werkenden.

Het vonkje wordt een vuur. Meer bands (zoek ze effe op via Wiki, wil je?), meer labels, een netwerk ontstaat. Postpunk is de verzamelbak. Distributie wordt een nieuwe bedrijfstak. De handel verspreid zich buiten de winkel, buiten Londen, in Engeland, en de rest van de wereld. Een label oprichten is niet meer dan logisch. Dat het debuut op RT een single van de Franse band Metal Urban wordt is een beetje ironisch in chauvinistisch Engeland. Het zegt echter veel over de open geest van Travis en co. Geen grenzen, geen purisme: goede muziek is goede muziek. Het is 1978. De houding is “go as you go along, have fun while doing it”. De eerste hele LP is het debuut van Stiff Little Fingers. Warme broodjes! Als de verbazing over de verkochte honderdduizend exemplaren weg is, is er het besef dat RT serious business aan het worden is. Dan beginnen ook de problemen.

De vraag is hoe RT kapot ging? Onervarenheid, naïviteit (huh? contracten? royalties?), cashflow-problemen, meningsverschillen, te veel releases, te grote ambities: allemaal factoren die naar een haast onafwendbaar einde leiden. Wie heeft schuld? Ontwijkende antwoorden. Ik probeer tussen de regels door te luisteren, zie mensen op hun lip bijten. Geef me alle ins en outs! Helaas. Fascinerend is ook de worsteling tussen de originele gedachte en de artistieke ambities versus het dealen met de keiharde werkelijkheid van de Britse muziekindustrie. De ziel wordt langzaam uit RT gezogen.

The Smiths

The Smiths geven economisch en artistiek nog een fikse boost, maar aan het eind van de eighties is het voorbij. Andere labels nemen de rol van RT over, de pionier redt het zelf niet. Okay, de winkel gaat door onder dezelfde naam, maar met andere mensen aan het roer. Dergelijke constructies zijn er ook voor het label en de distributie. Maar RT is RT niet meer. Toch is er een happy end.

Travis raakt veel kwijt, maar hij leert de weg en de juiste mensen in de popjungle van Londen kennen. Goede voorwaarden voor een loopbaan als manager, een van de meest lucratieve jobs in de popbiz. Dat blijkt. Begin deze eeuw koopt Travis de naam RT terug. En met The Strokes is het snel raak. Weer zijn het de Amerikanen die ‘m op weg helpen. Deze keer blijven die een grote factor. RT licenseert veel US-releases, zoals de USA vrij overheersend is in de UK de laatste jaren. Maar een nummer 1, de eerste voor Travis en RT (het management) ooit, komt toch uit Engeland. En zangeres Duffy, persoonlijk door Travis gemanaged ook, tekent er met “Mercy” voor!

Duffy

Het is geen Stiff Little Fingers of The Smiths, het gevoel is anders (de tijden ook), maar tegelijk is het toch ook weer typisch RT. Onverwacht en spannend. Als Travis dat nu combineert met gezond zakendoen kan ik me in de toekomst buigen over een nieuwe docu. Eentje met andere invalshoeken, met niet alleen artistiek een positief verhaal.

Recente Bonus Footage voor de Vera Krant.

Zowaar een officieel uitgebrachte rockdoc hier in Bonus Footage. Is eventjes geleden. Een professioneel gemaakte docu is goed materiaal om de kunst van het docu-maken weer eens onder de loep te nemen. “Metal: A Headbanger’s Journey” geeft daar genoeg aanleiding toe.

Canadees Sam Dunn (31) trekt er samen met een filmcrew op uit, met als belangrijkste vraag hoe het kan dat er ook in 2005 nog zoveel (negatieve) vooroordelen over metal zijn. Prima, een docu-maker die niet lukraak vragen aan pratende hoofden stelt, maar die die vragen laat sturen door een hoofdvraag die hij zichzelf gesteld heeft. Een duidelijke invalshoek is de ruggengraat van elke docu. Al zie ik er genoeg zonder. Dat zijn altijd slechte docu’s, omdat je als kijker behoefte hebt aan een helder verhaal, met beelden die de vragen en antwoorden ondersteunen, met klare conclusies.

Sam Dunn

De invalshoek van Dunn is helder: onderzoek naar vooroordelen moet leiden naar meer begrip voor metal. Maar is z’n pleidooi voor de metal ook een goede, interessante, of zelfs terechte invalshoek? Twistpunt: is het probleem dat Dunn signaleert wel zo groot?

Metal is samen met hiphop de grootste subcultuur. Er is nauwelijks meer over een genre geschreven en gebabbeld. En dat al langer dan 30 jaar. Tijd genoeg om een en ander ‘uit te leggen’ aan alles wat zich geen metalhead noemt. Dat is gebleken. In Vera, geen metalpodium pur sang, staat vaak bruut rockend spul op het menu. Vijftienjarige meisjes sluiten zich zonder al te grote problemen aan bij de ‘Metal Militia’. De christenen van de NCRV zonden jaren geleden al Metallica live uit…

Tuurlijk, er zullen altijd dingen zijn die buitenstaanders niet snappen. Maar probeer eens de blijde reggae-, lofi- of dance-boodschap te brengen aan non-believers. Vooroordelen alom. Ik heb het wel eens geprobeerd bij metals: muren zo hoog als 20 kratten Grolsch! Kortom: Calimero Dunn moet niet zeuren. Minor problems, mate!

metals in (op, onder) Wacken

Dunn vergist zich in het ‘outsiderschap’ van metal(s). Dat komt omdat hij vooral fan is. Die zien over het algemeen de dingen niet in een groter verband. Hij manoeuvreert zich met z’n hamvraag meteen al in een underdogpositie en komt daar al documentairemakend ook niet meer uit. “That’s why metal will always be a culture for outsiders”, zegt-ie aan het eind, terwijl hij er beelden onder plakt van duizenden die in Wacken uit hun dak gaan. Duizenden, miljoenen outsiders? Wat wil je dan, sjoppen bij de Appie H. met Slayer op de achtergrond?!

Dunn lijkt de exclusiviteit en het hokje waarin hij zit ook eerder te omarmen dan dat hij het jammer vindt. Begrijpelijk, want het is bijna jaloersmakend om te zien hoe gezellig al die mensen het maken, bij een gevarieerde soundtrack waar muzikaal veel uit te halen valt. Maar maak het niet groter dan het is, ook al is metal voor jou larger than life.

Dat Dunn vooral fan is, en geen docu-maker, mag ook blijken uit het feit dat hij de anti-metals geen plek geeft. Het blijft bij wat beweringen die we maar moeten aannemen. We trekken van medefan naar metalmuzikant. Mooi voor de kijkende metalhead, maar krijg je criticasters met louter pro-quotes om? Nu komen we er niet achter of die wellicht om redenen die verder gaan dan wat vooroordelen, muzikale bijvoorbeeld, de metal aan zich voorbij laten gaan. En is het niet spannender om beide kanten van het verhaal tegenover elkaar te zetten? Wat Dunn doet is een soort van onderzoeksjournalistiek. Hoor en wederhoor is daarbij een belangrijk journalistiek gegeven.

Daarnaast wijkt hij af van de invalshoek. Het hoofdstukje over de kerkverbrandende, door Satan gestuurde Noren wordt een hoofdstukje apart omdat het te diep gaat. Zeer interessant, maar in deze docu ruis. Paradoxaal genoeg zien we daar wel een dominee die een tegengeluid mag laten horen.

Mayhem

Dunn’s verhaal overtuigt mij in ieder geval niet. Z’n partner/filmmaker Scot McFadyen en de techniek helpen ‘m om er toch een docu van te maken die verder goed in elkaar zit. Het hep wat gekost, maar camera en montage zijn dik in orde. En inhoudelijk zijn er ook wel degelijk goede keuzes gemaakt. Het idee van een metal-stamboom bijvoorbeeld, waarin de vele subgenres hangen. Dat is een mooie rooie draad die de geschiedenis haarfijn uit de doeken doet. (Persoonlijk haal ik daar m’n gelijk nog even als het gaat om metalcore, maar dat terzijde.) De muziek fungeert op een prima manier als ondersteuning.

Zo denk ik niet dat deze metal er in geslaagd is om daadwerkelijk –euh- nieuwe zieltjes te winnen. Of het moet zo zijn dat de kijker de liefde en de passie van de filmmakende fan voor zijn muziek oppikt. Daar ontbreekt het niet aan, vandaar dat “Metal: A Headbanger’s Journey” toch wel degelijk een aanrader is. Je kunt ‘m in delen gehakt vinden op You Tube.

Recente Bonus Footage voor de Vera Krant, beetje bijgewerkt/uitgebreid.

Favoriete periode in de popgeschiedenis? Elke muziekfan denkt na over die vraag. Bij mij varieert het antwoord omdat m’n smaak nogal aan verandering onderhevig is. Ik neig echter sterk naar “rond 1990”. Er werd toen op verschillende manieren bijzonder smakelijk gerocked. En Vera zat er boven op.

Garagepunkrock kende een enorme opleving. The Oblivians! New Bomb Turks! Geweldige labels als Estrus en Sympathy For The Record Industry. Een tijd van vinylreleases (singles!) en opwindende concerten. (Lees er alles over in Eric Davidson‘s “We Never Learn: The Gunk Punk Undergut”.) Vanuit eenzelfde houding, maar muzikaal meer naar binnen gekeerd: lo-fi. Met Pavement, Sebadoh en Guided By Voices als vaandeldragers. Ook hier talloze underground-releases die nauwelijks de oppervlakte haalden.

Grunge was aanvankelijk ook underground. Sub Pop werd hét label, maar C/Z, met het Skin Yard van producer Jack Endino, mag toch ook wel eens genoemd worden. The Melvins debuteerden op C/Z. Vóór Nirvana waren er al tientallen titels door SP uitgepoept. Labelbaas Bruce Pavitt begon zelfs al in 1980 met het fanzine Subterranean Pop, waar af en toe een cassette bij zat. Wij, mijn Groningse muziekvrinden en ik, noemden het (pré-grunge dus) noiserock. Eén label sprong er uit als hofleverancier. Daarover gaat deze Bonus Footage.

Subterranean Pop, 1980

Twee lange, versgeposte films op You Tube vormen de aanleiding. “Dope Guns And F**king Up Your Videodeck”, zo heten de drie VHS-tapes die het label Amphetamine Reptile in die periode uitbracht. Met een bijzonder fijn roster aan bands rockte AmRep ruim 20 jaar geleden de noise op compromisloze wijze door onze oren. Tom Hazelmyer was ‘de Bruce Pavitt’ van AmRep. Hij behoorde tot een generatie die was opgegroeid met 70’s hardrock (Led Zep, Sabbath, etc.), UK-punk en US-hardcore. Het zijn de pijlers waarop grunge gebouwd is, het zijn de elementen waar de bands op AmRep mee aan de slag gingen. Dat deden ze net even wat bruter en heftiger dan hun generatiegenoten in Seattle.

Minneapolis was de thuishaven van Hazelmyer, die het label in het leven riep om de singles van z’n eigen band Halo Of Flies op uit te brengen. Amphetamine Reptile Noise was aanvankelijk de volledige naam. En noisy klonken de releases! Geld voor dure studio’s was er natuurlijk niet, maar het was ook een bewuste muzikale keuze om de handel vetgruizig te laten klinken. Hazelmyer’s motto was iets van “fuck shit up!”, en met bands als Cows, Tar, God Bullies, Thrown-Ups, Surgery en Vertigo vond hij gelijkgestemde geesten. Het was de opgestoken middelvinger van punk gecombineerd met de muzikaliteit van hardrock. En meer.

Tom Hazelmyer in 2010

Waarom AmRep meer dan een voetnoot in de popgeschiedenis werd was vooral te danken aan Helmet. Met het debuut “Strap It On” werden de bakens voor de rock verzet. Helmet bracht hun noiserock met een groove. Dat is artistiek niet altijd een goede keuze, commercieel wel, en voor Helmet beide. “Meantime” was hun “Nevermind”. Helaas werd “Unsung” geen “Smells like…”, maar AmRep was hot en bleef overtuigen met een regelmatige stroom puike noiserock die ook in Groningen flink aftrek vond bij langharige punks. En het label kon meezeilen met de wind die in Seattle waaide. Bands als Melvins, Tad en Mudhoney verschenen op Amrep. Dat was niet meer dan logisch. AmRep was het van de pot gerukte broertje van Sub Pop. Ook Unsane, Jesus Lizard en Jon Spencer zagen we terug bij AmRep. Op de hoes van Spencer’s band Boss Hog leerden we z’n vrouw Christina kennen. Ik ken jongens die die plaat mee naar bed namen.

Christina

De “Dope…”-video’s, die nu dus wereldwijd te consumeren zijn (al mis ik deel 3 nog op YT), verzamelen alle AmRep-hits. Beukende bands, met gitaren die uit de bocht vliegen, bassen die stoempen, houthakkende drummers, en boze zangers die rochelend het eind van een song halen. Muziek waar popschrijvers al hun r’n'r-clichés voor uit de kast kunnen halen.

Helmet

AmRep is ook gekte en gevaar. Kom daar nog maar eens om bij de rock van tegenwoordig. Dat de mannen -AmRep is een masculine aangelegenheid- meestal in gewone bloesjes en T’s te zien zijn in een live-achtige clipsetting maakt dat de bands dicht bij je staan. Daar hou ik van. De handel wordt aan elkaar geplakt met hilarische scènes waarin de reguliere popbiz op de korrel genomen wordt. Dr. Sphincter goes MTV!

Dr. Sphincter

AmRep stierf een langzame dood (of ligt de handel gewoon in coma?) Is het vandaag de dag ouwe jongens krentenbrood? Nostalgie? Vergane glorie voor en door ouwe lullen? Wellicht. Maar voor iemand die zich gisteren verbaasde over de rotzooi op Pinkpop klinkt deze meuk nog altijd als een ‘breath of freshly rotten air’. En als ik mijn werk hier goed gedaan heb snap je dat de afstand tussen Foo Fighters (een band die wel rockte) en AmRep, tussen nu en toen, niet eens zo heel groot is.

AmRep op Wiki

Recente Bonus Footage voor de Vera Krant.

Do It Yourself. Drie simpele woordjes als antwoord op de vraag hoe je via een plaat en/of concert je muziek wereldkundig maakt. Dat kun je, sinds er na punk een onafhankelijk netwerk is, dus zelf doen. Dertig jaar geleden werd DIY een begrip, vooral (alleen?) in Punkland. Maar zelf je muziek uitbrengen en optredens regelen, zelf je muzikale loopbaan vormgeven, het is nog altijd geen standaardweg die muzikanten bewandelen. Het merendeel laat dat deel van het verhaal over aan de gevestigde popindustrie. Maar ik kom de woordjes tegenwoordig weer net zo vaak tegen als in de hoogtijdagen van punk (de periode ‘80/’85). Een aantal video’s op You Tube van Martin Atkins en een boek van Niels ‘EHPO’ Aalberts vormen de aanleiding om weer eens in deze materie te duiken.

Martin Atkins is muzikant. Public Image Limited, Ministry, Revolting Cocks, Killing Joke en Pigface staan er op z’n CV. Atkins kent de gevestigde popindustrie, met z’n major platenmaatschappijen, z’n agencies en A&R-managers. Met z’n gecompliceerde contracten ook, waar je de duurbetaalde notarissen en advocaten en de vele gemene clausules (lees: valkuilen) er gratis bij krijgt. De popbiz is wellicht een geweldige wereld voor de succesnummers onder ons, maar raar genoeg horen muzikanten daar nauwelijks bij. Atkins gelooft er in ieder geval niet in. Door schade en schande wijs geworden mogen we hem een overtuigd DIY-er noemen. Het mooie is dat hij z’n kennis deelt.

Aanleiding voor de videoserie “Tour Smart” is het gelijknamige boek. Ook geeft Atkins les en lezingen. Onlangs deed hij een spraakmakend seminar op het SXSW Festival in Austin, Texas. Hij presenteerde er z’n nieuwe boek met de welluidende titel “Welcome To The Music Business You’re Fucked”. Naar verluid hield hij als een wolf in schaapskleren huis onder de daar aanwezige popbobo’s.

Alle aspecten die bij het alternatief van de DIY-methode horen komen in de Tour Smart-video’s aan bod. Atkins geeft op een prettige, nuchtere, inspirerende en realistische toon vooral praktische tips. De weg naar succes zit ‘m in details, in (heel veel) kleine dingen. Aan heel veel dingen werken betekend hard werken. De DIY-methode is geen toverstafje waar je even mee zwaait om alles goud te maken. Zweet en tijd kost het, maar Atkins geeft je de handvatten om daar economisch en nuttig mee om te gaan. Succes is overigens niet gegarandeerd. Maar het is misschien wel het beste en slimste schot dat je als aankomend popster kunt afvuren.

EHPO

Atkins’ verhaal is behoorlijk ‘oude wereld’. Maar het lijkt in grote lijnen op dat van Niels Aalberts, vooral als het gaat om het vestigen van een band tussen band en fan. Dat is de basis waarop carrières gebouwd worden. Niels is bekend als EHPO. Dat staat voor Eerste Hulp Bij Plaatopnamen, de site waarmee deze oud-manager van Kyteman een helpende hand voor popmuzikanten biedt in het internettijdperk. Hij besteed daarbij veel aandacht aan (gratis) marketing. Ook Niels bracht onlangs een boek uit. “Doorbraak!” kan precies dat zijn wat je zoekt om jouw muzikale loopbaan helemaal zelf en met behulp van anderen (bijvoorbeeld okaye kleine labels) vorm te geven. Dus check vooral z’n site.

Computers zijn een uitkomst voor beginnende muzikanten, maar ook voor het oude indie-netwerk dat er al lag. Het digitale netwerk werd een nieuw verlengstuk van de oude wereld en een katalysator voor het DIY-denken en doen. Als ferme gelover van de DIY-aanpak schreeuw ik “halleluja!”. Het is echter niet louter hosanna.

De onbeperkte mogelijkheden van het web zorgen ook voor een overaanbod. Dat zorgt paradoxaal genoeg weer voor een beperking. Professional of amateur, iedereen wil gehoord worden en heeft een mening. Als alleen talent en scherpe geesten zich zouden bemoeien met de materie dan zou er niets aan de hand zijn. En als we heel veel tijd hebben zouden we zelf het kaf van het koren kunnen scheiden. Maar dat is niet zo. Helaas moet je door een hoop rommel baggeren om op de echte muzikale goudklompjes en geestverruimende kennis te stuiten. Als het gaat om de vraag of je wel of niet zelf je carrière moet vormgeven wordt je dan ook alle kanten opgestuurd voor een antwoord. Maar, er is hoop.

Op het web –op zich nog een jong medium- beginnen de dingen zich uit te kristalliseren. Het biedt steeds beter en gemakkelijker de oplossingen (Twitter!). Martin Atkins en Niels Aalberts hebben ze wellicht voor jou in huis. Als jij dan wat talent en een gezonde dosis werklust meeneemt kunnen er mooie dingen gebeuren.

Tour Smart (deel 1):

De kiwirock, zoals ik die in de jaren 80 en 90 volgde, speelde zich vooral af in Dunedin, Auckland, Wellington en Christchurch. ChCh is met 380 duizend inwoners na Auckland de grootste stad. The Clean nam er in 1982 de video voor “Anything Could Happen” op. De twee aardbevingen die ChCh recentelijk troffen geven die titel ineens een vreemde lading.

Een fraaie stad is er te zien in de video van mijn favoriete nog levende band. Dit weekend zag ik echter een andere video: ChCh na de ramp. Een oud nummer van The Bats vormt een passende soundtrack bij alle ellende. Door Japan was dat al weer enigszins van m’n radar af (zo gaat dat, blijkbaar…), maar daar is door de video verandering in gekomen.

Zo’n 800 historische gebouwen zijn vernield, zo lees ik op de Wiki. Stel je dat eens voor in je eigen stad… Het oude kantoor van label Flying Nun zit er ook bij. In de video is een gapend gat in de voorgevel te zien. Dat zal plat moeten. Voor mij is dat alsof je Abby Road of Graceland plat gooit.

Eerste kantoor van Flying Nun na de aardbeving

FN speelt een centrale rol in de geschiedenis van NZpop, en dus speelt het ook een belangrijke rol in mijn persoonlijke muziekhistorie. Oprichter Roger Shepherd trekt nu weer zelf de kar. Nadat het label werd verkocht aan major EMI heeft hij vorig jaar (met hulp van o.a. Neil Finn) alle rechten teruggekocht. Beter, want enigszins bekoeld was de liefde wel.

Slechte distributie en dure importprijzen begonnen rond de millenniumwissel op te breken. Kiwirock had geen prioriteit voor EMI dat daarmee de boel niet naar een volgend level trok. Sterker, ze zagen daar geen nut in re-releases en de boel ‘in print‘ houden, en ook op het web was er nauwelijks iets te vinden uit de rijkgevulde backcatalogus. De handel bloedde dood. Bovendien verloor de nieuwe kiwirock wat typerende eigenschappen. Vettere producties en een internationaler geluid waren daar vooral debet aan. Met de komst van internet werd de wereld kleiner. In het isolement van met name de jaren 80 ontstonden spannende dingen, maar dat voordeel bij het nadeel is nu toch wel voltooid verleden tijd.

Roger Shepherd

Maar in die twee laatste decennia voor 2000 was het bal! FN nam me ook via een brede catalogus aan het handje mee naar onbekende (pop-)terreinen. Dat hadden wellicht ook andere labels kunnen doen (en die waren er ook), maar FN was m’n belangrijkste gids. Ik denk dat de eerdere Kiwileaks wat dat betreft boekdelen spreken. Als daarmee het misverstand wordt opgehelderd dat alle FN-bands hetzelfde klinken (vaak gehoord destijds), dan is mijn missie al geslaagd.

Ik hoop een andere missie, namelijk om zelf eens naar de andere kant van de wereld te reizen, ooit zelf nog te volbrengen. Duidelijk is wel dat ik me een tripje naar ChCh heel anders had voorgesteld. Anything could happen…

Ook in de volgende 10 video’s gaat het weer alle kanten op. Al zitten er dit keer ook veel non-FN-releases tussen. Even op het linkje klikken, en u wordt doorverwezen naar de firma You Tube of elders.

KIWILEAKS 31 t/m 40

31. Flesh D-Vice – Invisible Man (1985)

De over-the-top punkrock van deze frisse boys overviel me aardig in een tijd waarin ik nog nauwelijks wist welk leven er naast FN in NZ bestond. Dit was andere koek! Die ik me als liefhebber van vroege hardcorepunk ook best liet smaken. Ik bestelde de platen zelfs direct bij zanger Gerald Dwyer. Die zou later het populaire Shihad nog managen totdat het trieste bericht kwam dat hij was overleden. Jayrem was hun label, leverancier van de hardere kiwishit.

32. The Situations – Sister (2006)

Toen The Situations in Vera een cover deden van het bijzondere kiwirockgezelschap The Axemen, en ik hard riep om hun grote hit “Fred & Barney”, was de band met drummer Stu gelegd. Later zou hij een paar dagen bij me logeren (hele aardige kerel). Stu was op zoek naar een Europees label voor z’n band. Met Munster vond hij het in Spanje, al tast ik in het duister over hoe en wat (The Situations hebben geen officiële site…). Nummertje hier komt van hun debuut. Altijd fijn om nieuwe kiwirock te horen die nog gewoon door oude kiwirock geïnspireerd is.

33. Dadamah – Scratch Sun (1991)

Toen The Dead C met hun ‘deconstructivistische’ rock de kiwirock (en meer) een nieuwe impuls hadden gegeven, kwamen er meer -euh- schapen over de dam. In Dadamah horen we o.a. meestergitarist Roy Montgomery en Peter Stapleton. Beide kenden elkaar nog van Pin Group, de eerste band op FN (’81). Andere related bands zijn The Terminals, Scorched Earth Policy, The Shallows, Flies Inside The Sun, Doramaar en Rain. Maar Dissolve, het vervolg op Dadamah, werd het bekendst met twee platen op label Kranky. Dat deed ook de reissue van Dadamah’s enige album, waarmee meteen ook de richting aangegeven is. Dit is de tweede single. Bijzondere muziek.

34. Over The Atlantic – Drama (2008)

Kiwirock anno nu. ‘Pop’ is wellicht een beter hokje. Weg met de randjes en rafeltjes, Nik Brinkman (ook Ejector) en Bevan Smith houden het netjes. Zoetjes zelfs. Mooi gestroomlijnde en verzorgde songs die vooral teruggrijpen naar de Britse (synth-)pop van de 8ties. Met het debuut “Junica” werden ze zelfs Carpark-labelgenoten van Beach House, Ariel Pink en Animal Collective. Hipsters beware! Tegenwoordig, met die steeds korter wordende lijntjes, is er meer dan ooit hoop en kans op een serieuze muzikale carrière voor kiwirockpoppers.

35. The Transistors – Real Kids (2009)

Nog meer jong talent. Naam en titel kunnen maar 1 kant op wijzen: punkrock. Klopt. Platgetreden pad, maar The Transistors slagen er in om frisjes de eindstreep te halen. Geen gezeik, spelen. 2 tot 3 minuten knallen, en klaar. En opnieuw knallen. Beetje garage hier, beetje powerpop daar. Gouden formule, niet kapot te krijgen. Wat mij betreft. Dit komt van de 10″ “Shortwave”: 11 nummers in 21 minuten, inmiddels ook op een kaal glimmend schijfje te koop. Blijft alleen de vraag: Where have the Real Kids gone?

36. Toy Love – Live in Australia (1980)

Opnieuw een Toy Love Kiwileak. Ik had me voorgenomen alleen filmpjes van plaatjes te pakken (en dan ook nog van de onbekendere shizzle), maar omdat dit zo’n bijzondere live-opname is krijg je ‘m er even tussendoor. Lees hier meer over Toy Love.

37. Mi-Sex – Computer Games (1979)

Dikke hit destijds, ook in NL. Ik zong ‘m mee zonder dat ik kon vermoeden dat deze computergestuurde pop meer dan 30 jaar na dato in een speciale serie over NZpop zou staan. Aanstekelijke oorwormdeun blijft het. Wat is er verder bekend over Mi-Sex? Niets bijzonders. Paar door mij nauwelijks gehoorde platen en singles, en rentenieren op basis van één wereldhit. Denk ik.

38. King Loser – ’76 Come Back Special (1996)

Dick Dale meets Sonic Youth in een kelder met een taperecorder: dat was steeds de zin waarmee het geluid van King Loser werd samengevat. Eentje die de lading aardig dekt. Chris Heazlewood (ook Olla) is de main man. Doet geweldige dingen met zes snaren. Debuut “Sonic Super Free Hi-Fi” heeft de voorkeur vanwege de rauwheid en het experiment, maar deze video haalde uiteindelijk Kiwileaks omdat het een video is (…). Voor surfers is dit wellicht wat te freaky, maar misschien zijn de golven voor de kust van NZ wat groter en wilder dan elders?

39. Chris Knox – Face Of Fashion (1984)

Oude song van Chris Knox (Toy Love, Tall Dwarfs) die later zou verschijnen op de single waar je het hoesje van ziet. Als ik het wel heb. De video maakt het bijzonder. Maar kijkt u zelf even. Dit citaat is ook mooi: “I saw Chris perform once (at the Maidment B i think) where he came on stage naked except for his fortutiously low slung guitar and a paper bag on his head. He then projected this looping clip onto the paper bag on his head for the duration of the performance. Priceless.”

40. Home Brew – Wednesday (2008)

Kiwihiphop, anyone? Ach, doet u mij maar een glaasje. Home Brew? Ja, lekker. Nee, NZ-hiphop hoorde ik nauwelijks de vorige eeuw. Upper Hutt Posse was een naam die ik wel eens tegen kwam. Maar anno 2011 is hiphop populair in NZ. Dat Auckland zo’n 2000 gangs kent met (hele) jonge Maori’s die graag Amerikaantje spelen -een serieus probleem daar- laten we even buiten beschouwing. Muzikaal ben ik me nog wat aan het oriënteren. Daarbij kwam ik Home Brew dus tegen. Mijn hiphop heb ik het liefst een beetje buiten het boekje (denk Stones Throw, Anticon, Def Jux), maar ouderwets met goedlopende raps en fijne beats gaat er ook in. In die behoefte voorziet HB. Hun hele handel staat op Bandcamp (“Fuck recordlabels”, lees ik op hun MySp), dus daar hoef je het niet om te laten.

Recente Bonus Footage voor de Vera Krant. (Sinds kort zijn ook hier BF’s te vinden.)

Muzikanten zijn ook maar mensen. Het zijn wat dat betreft net voetballers of politici. Er zijn goede en slechte mensen. Of; goede mensen die slechte dingen doen. Of andersom. Best ingewikkelde materie. Andere mensen willen toch graag snel helderheid en hebben daarom al even snel een oordeel klaar. Simpel. Simpel?

We leven in een complexe wereld waarin voor mij zwart of wit niet bestaan. Het is grijs, in vele toonsoorten. Soms bijna helemaal zwart, of wit, maar nooit helemaal. Het grijs maakt het leven kleurrijk, leve de nuances! Iemand (bijvoorbeeld een muzikant) die iets slechts doet (bijvoorbeeld een moord) snel be- en veroordelen is dus te gemakkelijk. Wegstoppen, in de hoop dat daarmee de problemen weg zijn, ook. Iets met ‘rommel’ en ‘onder het tapijt’…

Sam McBride

Muzikant Sam McBride vermoordde z’n vriendin in een klassiek drugsdrama. Het was voor de volgers van punk, met name de Amerikaanse variant, eind jaren 80 een heet onderwerp. Er werd wat afgeschreven over ‘die zanger van Fang’ in de columns en brievenrubrieken van punkbladen als Maximum Rockandroll en Flipside (de weblogs van die tijd). Ruim 20 jaar later is er een mini-docu gemaakt. Die is op You Tube en Vimeo te zien onder de titel “Welcome To Sammytown”.

'Still' uit Welcome To Sammytown

McBride veranderde, nadat hij zes jaar lang was weggestopt, z’n naam in Sammytown. Nieuwe naam, nieuw leven. Eentje waarin muziek opnieuw een belangrijke rol zou moeten spelen, zoals dat in de jaren 80 het geval was geweest. Fang begon nog zonder hem als een experiment. Iedereen kon dankzij de punk een plaat maken, velen deden dat ook. Vaak zeg ik “had niet gehoeven” (ook Fang liet ik destijds staan in de bakken), maar je wist maar nooit wat er van kwam en het hield je van de straat.

Sammytown kende de straat voordat hij de zanger van Fang werd als geen ander. Hij zei er dan ook geen vaarwel tegen, ondanks dat er platen en optredens kwamen die ongetwijfeld een goede remedie tegen de verveling waren. De rock’n’roll zal de jongeman uit de East Bay van California ook een fijne portie sex en drugs gebracht hebben, maar het leverde verder geen stuiver op. Vandaar dat hij een bijbaantje nam. Zocht je LSD, dan moest je bij Sammytown zijn.

Het eerste levensteken van Fang was uit het leven gegrepen: “Fun With Acid”. Sammytown lustte er zelf wel pap van en bouwde en passant een leuk dealers-netwerk op. Heftige lifestyle, zo blijkt al snel bij het bekijken van de docu. Dat moest wel fout lopen, en dat deed het ook. Sammytown betrapt vriendin en zakelijk partner Dixie met beste klant, er knapt ‘iets’, en hij kan gaan brommen tussen de zware jongens.

"Punkrock Death"...

Levens kunnen compleet scheef groeien, zeker als de wortels niet stevig in de aarde staan. Sammytown’s boompje viel bijna om. Maar z’n straf zat hij uit, en hij werd er -zo zien we in de korte docu- niet slechter van. Z’n leven heeft hij nog altijd niet echt op de rails omdat ambitie en drive in een wankel evenwicht zijn met een donkere, destructivistische kant. Maar hij probeert er weer wat van te maken, ook al is –zo moet z’n huidige labelbaas ook meedelen- een muziekcarrière anno nu vrijwel uitgesloten. “He doesn’t have the eyes of a murderer”, zo zegt een van z’n vrienden. Helaas heeft Sammytown nog altijd wel de ogen van een verslaafde, dus een garantie op een brandschoon verder leven van de beste man zou ik niet durven geven.

Ik vond het een mooi verhaal om in deze tijden van links en rechts, van zwart en wit, te vertellen. De docu geeft misdaad een gezicht, en het maakt ook weer eens korte metten met een romantisch beeld dat sommigen hebben van die goeie ouwe punktijd. Ook toen al was lang niet alles koek en ei. De docu zelf is geen meesterwerk, maar ik heb er ook niet veel op aan te merken. Bonuspunten zijn er voor het bevriende pratende hoofd van Joe Coleman, een –mag ik dat zeggen?- briljant kunstenaar.

Fang-plaat met Coleman-hoes

Op financieel vlak is er nog hoop voor Sammytown. “The Money Will Roll Right In” (clip) was de opmerkelijke titel van een nummer van Fang. Het werd later gecovered door –hou je vast!- The Butthole Surfers, Mudhoney, The Chipmunks, Metallica en Nirvana. Zelfs Green Day deed een Fang-cover. Misschien rolt er op die manier nog wat leuks zo af en toe binnen op de bankrekening van Sammytown. Maar iets zegt me dat onze man de rechten daarover niet meer heeft…

The money will roll right in...

Maar kijk omhoog, Sammytown! Hij doet het, zittend op straat, in een van de laatste shots.

Welcome To Sammytown (deel1):

Recente Bonus Footage voor de Vera Krant. (Sinds kort staan ze ook hier.)

Laatst was John Darnielle a.k.a. The Mountain Goats bij David Letterman. Bijzonder. Voor mij wel. Herinneringen. Zo dacht ik terug aan een optreden in Simplon en aan de tweede editie van het Fast Forward Festival in 1995 in Nijmegen. Het startpunt van de lo-fi in Nederland? Sinds kort staan er beelden van FF2 op You Tube. Een mooie aanleiding om het eens te hebben over lo-fi, een genre dat geen genre is. Of toch wel?

Ik had stomtoevallig op de dag dat JD bij Letterman was opnames van het optreden van The MG’s op FF2 naar hem op de post gedaan. Als interviewer was ik bij een (onuitgebrachte) FF2-docu betrokken geweest. Lang verhaal waarom het 15 jaar moest duren voordat ik zelf een kopie kreeg en de beelden (en mezelf!) dus pas recent voor het eerst zag, maar via Twitter bleek dat JD ze zelf ook nooit gezien had. Hij had helemaal geen bewegende beelden uit die periode.

John Darnielle en Rachel Ware (1995)

In ‘95 was JD nog een onbekende en nauwelijks gefilmde muzikant. Via een netwerk van labeltjes, mailorders en fanzines vond z’n muziek een weg naar liefhebbers her en der. Ik was er een van en boekte hem destijds in Simplon. De 30 bezoekers toen spreken wat dat betreft boekdelen. Die zagen daar een optreden samen met Nieuw-Zeelander Chris Knox. Voor mij was het een memorabele avond. Met Knox kwam een held op bezoek, en JD maakte met vriendin de reputatie van een paar mooie platen waar. Vooral z’n unieke zang maakte het meer dan alleen maar een man met een a-gitaar en een paar mooie songs. Maar dat het altijd lachende gezicht van JD ooit bij Letterman (die ik overigens toen niet eens kende) zou verschijnen kon ik niet voorzien.

Chris Knox

Er leek weinig voedingsbodem te zijn voor muzikanten die de professionele studio’s vaarwel zeiden om zelf de boel op tape te slingeren. Homestudio’s werden steeds goedkoper, dus dat was een logische keuze. Eentje met weinig popbizdruk. DIY, en de vrijheid en onafhankelijkheid die dat oplevert, was weer helemaal terug na punk. Er kwam een explosie van releases, het legertje hometapers groeide. Maar ze kwamen met iets dat geluidstechnisch op dat moment niet de standaard was.

Zelf was ik juist gecharmeerd van het imperfecte, directe geluid en de intieme sfeer. Een beetje ruis en wat minder dynamiek nam ik op de koop toe. Ik heb ook liever onder- dan overgeproduceert. Maar de massa heeft per definitie moeite met iets dat niet de standaard is. Bovendien was een concert van iemand die de focus puur op plaatjes maken had vaak een heel ander, en soms ook minder verhaal. Ook toen al werden carrières vooral live gebouwd, dus dat was een extra probleem.

Ajax Mailorder: major lo-fi dealer

Ik begon hoe dan ook de blijde lo-fi-boodschap te verkondigen, vooral omdat er in de muzikale breedte ineens geweldig veel gebeurde. Elk soort rock kon de ‘lo-fi treatment’ hebben, en het bood een alternatief, een vluchtroute. Zowel in houding als opnametechnisch waren er veel parallellen met punk. Maar het was verdomd lastig om zieltjes te winnen. Verwarring en discussie! Zo werd uit een 4- of 8-sporenrecorder een zo goed mogelijk geluid halen verward met de muziek bewust slecht laten klinken. Ook kon er geen mooi afgebakend hokje van lo-fi gemaakt worden. Oblivians, Smog en Sun City Girls: probeer dat maar eens bij elkaar te vegen. Zelf gebruikte ik de term ook met enige reserve (ik begreep de verwarring), maar ja, zonder labeltje wordt het helemaal lastig om iets te verkopen…

Een Sun City Girl in volle actie

Lo-fi bleef daarom lang underground, totdat bands als Pavement, Sebadoh en Guided By Voices live wel echt overtuigden. Mede via “Loser”, een knutselwerkje van de heer Beck, kwam de boodschap uiteindelijk toch bovengronds. Er kwamen majors die er een formule van maakten waardoor er veel rommel verscheen. Maar dat is een nadeel dat je moet en kunt accepteren als je iemand als JD uiteindelijk bij Letterman ziet.

En dus gewoon geen foto te vinden van Beck op FF2...

Zo werd lo-fi toch een volwaardig hoofdstuk in de popgeschiedenis. De computers gaven het hometapen een beslissende push waardoor het muzikaal nog breder werd. De term gebruik ik zelf nu nog nauwelijks, al was het alleen al omdat veel lo-fi door al die techniek vaak gewoon hi-fi klinkt. En toen reputaties groeiden, groeiden ook de mogelijkheden voor mensen als JD en Bill Callahan om de taperecorders weer in te ruilen voor profi-studio’s. Bi-fi lo-fi!

Gitbox! (dat overigens net als Direen, Smog, Jefferies, Sebadoh en Visser op FF1 en niet op FF2 optrad)

Maar het prille begin kun je nu dus zien op YT. Op het kanaal van Waaghalsrecords vind je naast The MG’s vele helden van het eerste uur. Pioniers uit Nieuw Zeeland, zoals Tall Dwarfs, Peter Jefferies en Bill Direen. Nedertoppers als Joost Visser, Gitbox! en The Furtips. Onbekende Amerikanen als Azalia Snail, Simon Joyner, Jad Fair en Virginia Dare. En bekende namen als Sebadoh, Smog (ook hij speelde in Simplon) en Beck. De filmploeg van Simplon (Pavlov) maakte de beelden, tussendoor ben ik dus ook af en toe te zien en te horen.

Meer over FF vind je dan ook op m’n eigen weblog I Jam Econo. En er is een persoonijke soundtrack uit die mooie muzikale periode in de jaren 90 te vinden op m’n Spotify. Ik zet ondertussen het Shuffler.fm-kanaal op “lo-fi”.

PS – Wel jammer dat er geen beelden zijn van vriend Plover, nota bene live debuterend, en de allereerste act op FF1.

Mountain Goats op FF2:

Elk land, elke grote stad, kent wel een kiwifreak. Ooit logeerde gitaarterrorist Dean Roberts (Thela, White Winged Moth) bij me. Hij deed een tourtje en deed Vera aan. Of ik die man geen nachtje kon hebben? Geen probleem natuurlijk. ‘s Ochtends keek Dean naar m’n platenkast. “It’s amazing…”, zei hij. “I sit on a different couch every morning, but I’m always looking at the same stacks of records from New Zealand.”

Ik vertelde eerder al dat John Peel regelmatig kiwirock draaide, en dat het prettig was om een soort bevestiging te krijgen dat je niet op een of andere rare trip zat. Tuurlijk vond ik de muziek zelf ook domweg mooi, maar je hebt toch altijd wat perspectief nodig om de boel te plaatsen. Anderen geven dat. Daarom was het goed om te weten dat er gelijkgestemde geesten over de hele wereld waren. Daarnaast werd er natuurlijk informatie uitgewisseld.

Ik deed dat door zelf ook een fanzine in elkaar te stampen. Bijna letterlijk, want drie maanden lang stond er in ’92 een enorme typemachine op tafel waarop ik af en toe een stukje tikte. Een NZ-alfabet was het concept, verder deed ik maar wat. In de goede punk-traditie plakte ik er ook nog een Gronings scenerapport aan vast waarvan de titel “Grunnen Rocks” uiteindelijk gebruikt werd voor de prachtige site van Grunneger Evert.

Cover voor Tuatara #2 (the mag that never was...)

Zo leverde Tuatara in ieder geval iets op. Terugbladeren kan pijnlijk zijn, en dat is het ook wel, maar er gingen toch zo’n 300 exemplaren de wereld over via mailorders. Nummer 2 had snel moeten volgen. Maar die kwam er nooit, ondanks dat Chris Knox een geweldige cover maakte. Ook Bettie Serveert interviewde ik nog, maar Tuatara #2 kwam er domweg niet. Reden? Laat ik het vaag houden door te zeggen dat het een vage fase in m’n leven was…

Ik voel me tegenover CK nog wel een beetje schuldig. Hij vatte het destijds luchtig op toen ik ‘m ontmoette en m’n verontschuldigingen aanbood. Maar ik heb nog steeds de behoefte om 18 jaar later met #2 te komen…

KIWILEAKS #21 t/m #30

21. Able Tasmans – That’s Why (1995)

Hoe kun je als Groninger niet van deze band houden? In de 17de eeuw was het onze Abel die NZ ontdekte. Ik voel enige verwantschap… Mooi dat de zorgvuldig in elkaar gestoken pop van dit gezelschap ook prima te pruimen is. De band begon nog onstuimig in sound en aanpak, met een riedelend orgeltje in de hoofdrol. Maar als een van de eerste Flying Nun-bands kozen de Tasmans voor verzorgd en ‘mooi’-klinkende platen. Een geluid dat Belle & Sebastian wat later bekend zou maken. Ook Eric Matthews wil ik nog snel even noemen. Namen die overigens alleen de richting aangeven.

22. Garbage And The Flowers – Love Comes Slowly Now (1997)

Een band waarvan ik m’n favo song niet op video kon vinden, en waarvan ik vervolgens het hoesje van de song die het dan wel werd nergens in goede kwaliteit tegen kwam. Snap je? Dus: plaatje (7″-hoesje van die bewuste song) en video corresponderen niet. Duidelijk is dan ook dat dit obscuur spul is. Jammer, want de Velvets meets Sonic Youth-sound heeft -euh- potentie. G&F was onderdeel van een nieuwe lichting bands die via het Xpressway-label van Bruce Russel (Dead C) vooral op US-labeltjes onderdak vonden. Het nummer hier is van hun enige plaat “Eyes Rind As If Beggars”.

23. Proud Scum – Suicide 2 (1979)

Proud Scum. Met zo’n naam weet je waar de klepel hangt. No-nonsense-no-future punkrock. Ook in NZ was er rond ’80 een punkscene, gemodelleerd naar Britse voorbeelden als Sham 69, Pistols en The Exploited. De naam viel voor mij voor het eerst toen het nota bene Evan Dando zelf was die me vertelde dat “I’m A Rabbit” op The Lemonheads‘ “Lick” een cover is van deze kiwi-bootboys. “Suicide 2″ leerde ik wat later kennen via de mooie kiwipunkverzamelaar “It’s Bigger Than Both Of Us”. Een bizar verhaal over een man met grote oren die van een brug springt… Verscheen -natuurlijk- oorspronkelijk als single.

24. The Verlaines – Pyromaniac (1984)

Klassieke eerste mini (“10 O’Clock In The Afternoon”) van The Verlaines. FN-band van het eerste uur met Graeme Downes als songsmid en enige vaste factor. Latere Verlaines-platen klinken wellicht wat te geforceerd bedacht (Downes experimenteert graag met het medium ‘popsong’), maar dit hier heeft daar geen last van. Noem het folkpop met die raggende gitaren en die melancholieke sfeer. Noem het typisch FN, typisch NZ, typisch Dunedin. Ik noem het klassiek.

25. Trash – Telecom South (1992)

Niet alleen US-labels begonnen rond 1990 obscure kiwibands uit te brengen. Het Belgische Turbulence deed een fikse en belangrijke duit in het zakje om de blijde boodschap van ‘een nieuw NZ-geluid’ te verspreiden. FN werd steeds meer biz (de firma WEA begon zich er mee te bemoeien), het geluid als gevolg steeds meer gestroomlijnd via dure studio’s. Label Xpressway werd de centrale factor in een ‘tegenreactie’. De verzamelbox “Killing Capitalism With Kindness”, met drie 12″-es, was daarom ook een belangrijk lofi-artifact. Mede door het verhaaltje van Peter Jefferies in het boekje, dat de lofi-ethiek nog eens helemaal helder maakt. Trash maakte een geweldige single (“On And On With Lou Reed”) en een prima plaat (“Gritt & Butts”) waarop de noisy en druggy kant van de Velvet Underground een kiwi-treatment krijgen.

26. Graeme Jefferies – Prisoner Of A Single Thought (1987)

Na de punkwave van Nocturnal Projections en het experimentelere vervolg This Kind Of Punishment zei Graeme Jefferies z’n broer Peter vaarwel en trok alleen de wijde wereld in. “Messages For The Cakekitchen” is een solo-plaat die, naar goede kiwitraditie, met hulp van allerlei gasten vorm kreeg. De minder-is-meer-lijn van TKOP werd doorgetrokken, maar het singer/songwriter-element is nadrukkelijker aanwezig. Er rolde een intieme en ingetogen plaat uit die ik nog altijd koester. Het label Ajax bracht de vinylversie uit op CD. Die is nog gemakkelijk te vinden.

27. High Dependency Unit – Schallblute (2001)

Kiwi-krautrock? Ach, waarom niet (het zijn maar labeltjes…). HDU was onderdeel van een nieuwe lichting bands op FN die rond 2000 wat harder en heftiger van leer trokken. Ik zag ze ooit op een door Shellac georganiseerde All Tomorrow’s Party en zweefde mee op de sonische geluidsgolf die het trio produceerde. Dat is precies wat deze muziek moet doen. HDU is na vele platen intussen on top of it. Die staan allemaal op Bandcamp (dus…), “Schallblute” is te vinden op “Fire Works”.

28. Jean Paul Sartre Experience – I Like Rain (1987)

“I Like Rain” is een ogenschijnlijk niemendallerig liedje dat je desondanks 25 jaar later nog steeds draait. Of dat je bijvoorbeeld ineens tegenkomt als cover van het ‘Notwist-project’ Lali Puna. De kiwirock kent vele van dergelijke spectaculair onspectaculaire songs. JPSE klinkt hier nog breekbaar en naïef (op een goede manier), later werd het wat meer indierockende zweefpop. Ook fraai (Britpoppers: luisteren!), maar anders, normaler. Minder spectaculair onspectaculair, zeg maar.

29. David Kilgour – Spins You Round (1991)

Wat weinigen weten is dat David Kilgour niet alleen low-budgetrocker is in The Clean, maar dat hij ook een solo-carrière heeft die geluidstechnisch de compleet andere kant op gaat. Vind ik mooi; geen grenzen, geen beperkingen, muzikale vrijheid. Een mooie song blijft een mooie song. Kilgour schudt ze achteloos uit mouw. Misschien is dat hier nog wel mooier te horen. Net als het feit dat de man een begenadigd gitarist en zanger is. Laat ik het anders zeggen: Hij kan niets fout doen in mijn boekje en ik schuif alles wat hij me voorschotelt zonder pardon tot de laatste brok naar binnen. “Spins You Round” komt van z’n eerste solo-plaat “Here Come The Cars”.

30. Chug – Golden Mile (1994)

Ook zo’n band met een aantal fantastische popdeunen in de disco. Even dacht ik dat het ‘m ging worden toen “Golden Mile” opdook op zo’n verzamel-CD van het toonaangevende US-blad CMJ Monthly, maar niet veel later was het al weer stil rond Chug. Dat heeft een duidelijk link met The 3Ds in de personele bezetting, en een iets minder duidelijke in muzikaal opzicht. Ook hier zou ik de term ‘zweefpop’ op willen plakken. Twee langspelers en een mini, het liedje hier komt van het debuut “Sassafras”. De poster van de hoes hangt nog altijd aan de muur in huize S.