De Popjournalist Deel 5

Het gros van de uitgevers geeft pas groen licht voor een popboek als er twee dingen helder zijn: het onderwerp en de schrijver moeten populair zijn. Financiële motieven zijn eerder regel dan uitzondering in onze westerse samenleving. Joe Carducci (wie?) en z’n boek “Rock And The Pop Narcotic” (huh?) zul je daarom in ‘de gemiddelde boekhandel’ niet vinden.

Zoals je bijvoorbeeld ook geen persoonlijke faves als Dead C., John Fahey of Minutemen vindt in de Free Recordshop of Plato. Dat heeft niets met kwaliteit te maken. Ook voor “R&TPN” zul je onder het oppervlak moeten kijken. Gelukkig is er een onafhankelijk circuit, daar zijn de marktmechanismen toch wat soepeler en krijgen zaken een kans die als winstmakers kansloos lijken. ‘Break-even’ is er een veelgehoorde term. Andersdenkenden vinden er het alternatief dat de reguliere aanbieders hen niet presenteren.

In de jaren 80 en 90 maakte de in Californië geboren Carducci actief deel uit van het onafhankelijke (muziek-)circuit. Dat ontstond -simpel gezegd- nadat de ’77 punk in Engeland het zaadje legde dat later door de inspanningen van de postpunkers in datzelfde land (label Rough Trade, DJ John Peel) en de hardcorepunks in Amerika (een tourend Black Flag, DJ Rodney Bingenheimer) tot ontkieming kwam. Hij werkte voor distributeur Systematic en label SST. Bij de eerste hielp hij om de blijde punkboodschap te verkondigen door underground-labels en -bands aan de man te brengen. Bij SST bouwde hij mee aan een catalogus die een hoeksteen is van de undergroundsamenleving. Hüsker Dü, Black Flag, Minutemen, Bad Brains, Sonic Youth, Meat Puppets, Dinosaur, de lijst prachtbands is lang. Carducci deed al doende z’n kennis en ervaring op van waaruit z’n opinie en filosofie ontstonden.

Die deelt hij met ons in “R&TPN”. Ik kan niet zeggen dat ik hem schrijftechnisch hoog heb zitten. Het kan aan mezelf en m’n Engels liggen; het woordenboek moet er aan te pas komen om de moeilijke woorden te ontcijferen. Ik haat het als er geen spreektaal gebruikt wordt. Zelfs niet als het diep en filosofisch wordt. Want dat wordt het in het boek met de subtitel “Testament for the Electric Church”. Carducci komt met een hoogst originele muziektheorie. Deze ‘blik achter de muziek’ maakt van “R&TPN”, ondanks de moeilijk leesbare vorm waarin de inhoud zit, essentieel leesvoer.

Uiteindelijk gaat het toch om de inhoud. Voor inhoud die dicht bij me staat of een snaar raakt, daar wil ik wel moeite voor doen. Ook ik ben -ik weet even geen ander woord- een undergroundman. Importwinkels en fanzines waren de afgelopen drie decennia mijn domein. “R&TPN” is voor mij dan zoiets als thuiskomen, ik snap precies wat Carducci bedoelt. Uit twee delen bestaat het boek. In deel 1 wordt die theorie uitvoerig beschreven. Deel 2 is een encyclopedische opsomming van namen en omschrijvingen.

In het eerste deel pakt Carducci de begrippen ‘rock‘ en ‘pop‘, omschrijft ze, en legt uit in welke relatie ze tot elkaar staan. Al doende geeft hij z’n mening over wat er goed, maar vooral wat er allemaal mis is met de muziek(-wereld). Daarin zit een universele boodschap. Het is lastig om het dilemma waar de popmuziek mee zit, en zoals Carducci het signaleert, hier even snel uit de doeken te doen. Maar ik doe een poging.

Rock is zoals de muzikant wil dat het klinkt, pop is zoals de industrie wil dat het klinkt. Rock is kunst, pop is bizniz. Rock is goed, pop is fout. Goed en fout, vanuit een muzikaal en artistiek standpunt bekeken. De muzikant heeft de keuze: rock of pop? Carducci gaat uitvoerig in op de gevolgen van het een, of het ander. Kiezen voor beide levert een slap compromis op. Een keuze voor rock of pop heeft gevolgen voor de sound, voor het idee van muziekmaken, voor de presentatie, voor alles. Pop is fout, omdat het de rock negatief beïnvloed. Het is haast het bijbelse dilemma waarbij het kwade trekt aan het goede. Carducci noemt dat “de narcotische werking van pop” (titelverklaring). Dat hangt als een deken over de muziekwereld en sukkelt de boel langzaam in slaap. Het uit financiële en niet uit artistieke motieven handelen van pop heeft tot in alle geledingen van de muziek z’n negatieve werking.

Onverschilligheid is een actueel thema. Ik lees net het in 2007 verschenen boek “Tegen De Onverschilligheid” van Joep Dohmen. Carducci’s betoog sluit daar bij aan leest soms alsof het gisteren geschreven is. Hij geeft ook een antwoord op de vraag waarom er zoveel kutmuziek gemaakt wordt. En hij maakt duidelijk waarom (goede) rockmuziek in de mainstream nauwelijks te vinden is en waarom je daarvoor ondergronds moet gaan. Volgens Carducci is rock tegenwoordig gedoemd om klein te blijven. Als je dat omdraait; populaire rock is geen goede muziek, het is pop. Misschien is het goed om er nog aan toe te voegen dat hij rock en pop heel ruim ziet. Ook een bluesman kan rock maken, zoals Bon Jovi pop kan maken.

Deel 2 is een lange lijst namen van rockbands. Natuurlijk focust Carducci zich op na ’77. Maar ook de originators en inspiratoren, en een stuk van de jaren 90 (in de latere drukken van het boek dat in 1991 verscheen) worden belicht. Hij gaat diep, erg diep, met spitten. De onbekendste bands komen voorbij. Ik ken er genoeg om niet hopeloos kopje onder te gaan in de brei van namen. Dit zal voor niet-ingewijden een reden zijn om snel af te haken. Maar je kunt het ook omdraaien; Carducci geeft een behoorlijk adequate opsomming van alles wat er toe deed. Het is een mooi beginpunt voor een ontdekkingsreis naar een nog altijd erg onderbelicht gebied als het gaat om underground en popjournalistiek.

“R&TPN” kreeg bij het verschijnen weinig bijval (lees de Wiki), maar heeft gaandeweg aan kracht en invloed gewonnen. Zo gaat dat vaak met onbekende dingen uit de underground… Niet voor niets schreef Simon Reynolds de achterflaptekst. Je kunt “R&TPN” ook zien als een Amerikaanse equivalent van “Rip It Up And Start Again”.

Dat Black Flag-zanger Henri Rollins Carducci en z’n boek met z’n uitgeverij een kans gaven spreekt voor de werking van de underground. Het maakt dit verhaal mooi rond.

De Wikipedia over Joe Carducci.

De Wikipedia over Rock & The Pop Narcotic.

Uitgeverij Redoubt Press.

2 Reacties op “De Popjournalist Deel 5

  1. Wat me aanspreekt in het verhaal is dat je aan de hand van de gang van zaken in de pop/rock-industrie mechanismen kunt illustreren die een bredere geldigheid hebben dan alleen de muziek-wereld. Je zou een vergelijkbaar verhaal op kunnen hangen over onze voeding, kleding, kunst, het nieuws, voetbal en waarschijnlijk zelfs onderwijs en kennis. M.a.w., het zegt iets over de tijdgeest en onze samenleving.

  2. @DJ_OERD Muziek is/blijft een metafoor.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s