Beat This! A Hip Hop History

Dit is de meest recente Bonus Footage die ik schreef. Het is verleidelijk om steeds weer het originele artikel om te bouwen, maar deze keer is-ie behoorlijk intact gebleven.

Alles ontwikkelt zich. Ook hiphop (ik schrijf het trouwens aan elkaar). Ik zag zojuist “Beat This!”, een BBC-documentaire uit 1984 over hoe hiphop zo’n 30 jaar geleden begon. Aan een -naar nu duidelijk is- wereldwijde opmars.

Hiphop is tegenwoordig de grootste subcultuur. Het is overal. Op TV, op straat, bij sport, in commercials. Zelfs in metal (die andere grote subcultuur) zit het. Ik draaide laatst nog een oudje van Ludichrist. Als je in “Beat This!” ziet hoe het ooit begon, dan moet je concluderen dat hiphop enorm veranderd is. Ten goede of ten slechte? Die vraag ga ik hier niet beantwoorden. Ik wil niet voor de zoveelste keer voor een ‘grumpy old man’ uitgemaakt worden… Maar laat ik zeggen dat hiphop nu en hiphop toen weinig meer met elkaar te maken hebben.

Okay, muzikaal is er nog steeds dezelfde basis. Beats, samples, synths, draaitafels, (oud) vinyl en raps. Sommige ouwe spullen hebben plaatsgemaakt voor nieuwe gadgets. De manier waarop de muziek gemaakt wordt is grotendeels hetzelfde gebleven. Maar als het gaat om de intentie waarmee hiphop gemaakt wordt is er echter behoorlijk wat veranderd. Dat maakt deze prachtige docu duidelijk. Ik zou bijna zeggen dat het soms haast shocking is als je het beeld van hiphop, zoals dat tegenwoordig van alle kanten op je af komt, ernaast legt.

In New York, in The Bronx, was hiphop ook in 1984 al de kloppende ader. Natuurlijk was het een undergroundbeweging. Zoals alle nieuwe ontwikkelingen klein en onbekend voor de massa beginnen. Veel underground bereikt nooit Jan Publiek. Hiphop wel. De pas overleden marketingstrateeg Malcolm McLaren speelde een belangrijke rol. Hij zag dat hiphop massaal leefde in de suburbs van NY en haalde het naar Engeland. Terwijl Amerika zich bezig hield met glamrock, hairmetal en superbands organiseerden duizenden –overwegend zwarte- kids bruisende feesten met bijzondere muziek en een al even bijzondere manier van dansen. McLaren wist niet wat hij zag. Ik ook niet, toen ik z’n eigen hiphophit “Buffalo Gals” op Toppop zag, ergens in 1983.

Vooral de breakdancers vielen me op. Uit de docu blijkt weer eens hoe belangrijk dit element was. Het was de tijd van de gangs. Breakdance werd een vervangende en onschuldige manier van oorlog voeren in ‘little Vietnam’, zoals The Bronx genoemd werd. Het was meer dan zomaar dansen. Ook achter graffiti, een ander belangrijk element in de cultuur, zat meer. Het was een manier om je uit te drukken. Treinen werden rijdende pamfletten.

Natuurlijk waren beide elementen ook een manier om op te vallen, om je uit de ghetto op te werken. Ego-strelend, en de droom om er ooit geld mee te verdienen. Dat zijn nog steeds belangrijke drijfveren voor kids om in de hiphopcultuur te stappen. Maar de extra laag is weg (misschien is ‘verwaterd’ een beter woord?). Zoals ook het idee dat muziek politiek is in de huidige hiphop bijna weg is. Maar voor iemand als Afrika Bambaataa en z’n Zulu Nation was het het uitgangspunt. Hij werd de spil in een scene die het gedachtengoed van Malcolm X, Martin L. King en Mohammed Ali (de eerste rapper!) verder verspreidde. De emancipatie van zwart-Amerika kreeg zo een nieuwe stem in hiphop. Ondertussen maakte AB met “Planet Rock” en “Looking For The Perfect Beat” ook nog even muzikale kunststukjes, met de prachtige mix van James Brown-funk en Kraftwerk-elektronica.

Zo geeft “Beat This!” een heel ander beeld dan dat van ‘the sex-and moneygame’ van veel hedendaagse hiphop. De docu laat opvallend weinig goud, spieren, billen en tattoos zien! Mooi om Kool DJ Herc ook eens te zien, die met z’n soundsystem uit Jamaica het idee van turntablism introduceerde. Zoals de hele docu een feest voor ogen en oren is. De makers hebben een opvallende vorm gekozen, en technisch (camera, edit, geluid) is het helemaal raak.

Moderne hiphoppers zullen waarschijnlijk lachen om sommige scenes. Gay-breakdance, anyone?! Maar ik zie vooral bevlogen en creatieve geesten op m’n computerscherm (de film is bijv. via Google Video te zien). Of, om het even hip te zeggen, ik zie authentieke mensen met een missie. Daar kan de hedendaagse hiphop –generaliserend- er nog wel wat van gebruiken. Oeps, toch weer even old en grumpy. Maar ik voeg er meteen aan toe dat er ook nu nog geweldig creatieve hiphop gemaakt wordt. Maar om dingen als bijvoorbeeld Madlib en Stones Throw te ontdekken moet je dus wel even afduiken in de underground. Dat is niet veranderd.

Beat This! is ooit verschenen op VHS, maar een release op DVD is er niet. Maar hier staat-ie online.

2 Reacties op “Beat This! A Hip Hop History

  1. Ha paul.

    Zo waar… En een mooie documentaire. Af en toe kijk ik nog eens Beat street voor de melancholie.

    Melle Mel legt het hier nog eens uit. Moet je echt eens zien. http://www.youtube.com/watch?v=ezUA5C5uMDU&playnext_from=TL&videos=Sa4_-tjsJ80

    Groeten Stallie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s