Under African Skies: Ethiopië

Dit is de meest recente Bonus Footage in de Vera Krant.

Er zit een opvallende sample in de openingstrack van de nieuwe plaat van Damien Marley en Nas. In “As We Enter” horen we een stukje Ethiopiques. Onder die naam zijn inmiddels meer dan 20 verzamelaars uitgebracht die de geschiedenis van de muziek uit Ethiopië samenvatten. Ik heb even niet de artiest van de sample kunnen traceren (wie de verzamelreeks met al die moeilijke namen kent zal dat kunnen begrijpen), maar het is wel aanleiding om hier eens deze muziek bij de kop te pakken. In beeld is er nait veul te vinden, maar op You Tube vond ik een mooie aflevering van de serie “Under African Skies” die de BBC eind jaren 80 uitzond.

Damien Marley

Dat Damien Marley iets met Ethiopië heeft is niet verwonderlijk. Het is ‘the motherland’ voor de rasta’s op Jamaica. Ooit willen deze kinderen van Afrikaanse slaven allemaal terug. Maar de muziek zelf is ook prachtig. Wereldwijd kent de Ethiopische muziek uit –vooral- de gouden jaren 70 een opvallende opmars. Veel van mijn muziekvrienden hebben inmiddels wel een paar deeltjes Ethiopiques in de kast staan. Het was The Ex die ons op het goede pad bracht. De band ontdekte de muziek, deed zelfs een tour door Ethiopië, en mixte de zwoele Ethiopische klanken met hun “pokkeherrie”. Ze brachten saxofonist Getatchew Mekurya, prominent aanwezig op de serie, mee om samen op te gaan treden. Een memorabel Vera-concert was het gevolg, en velen waren ‘om’ voor Ethiopië. Er duiken ook steeds meer indie-bands op die Afrikaanse invloeden hebben (Fools Gold is een mooi voorbeeld). En vorig jaar brak Tinariwen –nomaden uit Mali- zelfs internationaal bij het poppubliek door.

De wereld wordt steeds kleiner, we gaan elkaar vinden. Dat blijkt ook als zondag 30 mei twee muzikale Ethiopische grootheden naar Rotterdam komen voor een optreden op het Dunya Festival. Een erg tof festival met een mooie mix van vooral Oost-Europese en Afrikaanse muziek. Mahmoud Ahmed en Alèmayèhu Eshèté zullen het Ethiopische geluid in alle glorie laten horen.

Mahmoud Ahmed

Beide zijn natuurlijk ook te zien in “Under African Skies”. Ahmed zingt een van z’n vele hits, ook te vinden op het deeltje Ethiopiques dat geheel aan hem gewijd is. Eshèté heeft er zelfs twee. Een andere grote naam is Aster Aweke. Haar opvallende zang staat model voor deze muziek. Die is niet zo gemakkelijk in woorden te vatten. Zwoel klink het dus, betoverend ook, jazzy. Ritmisch is het altijd als het om Afrika gaat, maar Ethiopische muziek is ook opvallend melodieus en heeft vaak een weemoedige en melancholische sfeer. Maar na 1955 kwam er een ander element bij: Pop. Elvis, James Brown, soul, en zelfs rock’n’roll bereikten het land. Vooral Eshèté zag z’n kans en vermengde west en zuid tot een opwindend brouwsel. Dat is ook mijn favoriete Ethiopische variant. Westerse oren, daar kom je toch niet vanaf…

Ook Mulatu Astatke moet nog even genoemd worden. En het nummer “Tezeta”, dat in de film extra aandacht krijgt. Het is het lijflied van Ethiopië. Een traditional, veelvuldig vertolkt door vele Ethiopische ‘pop’-artiesten. Het is de soul van het land die volgens een van de geinterviewden in het lied zit. De uitvoering die we zien van een zangeres (waarvan ik de naam echt niet versta) gaat inderdaad dwars door het hart. Mooi is verder ook het korte muzikale cursusje, waar de roots en de logica van de muziek wordt uitgelegd.

Het is een beetje een zootje op You Tube op dit gebied, maar als je zoekt op “Ethiopian Music Documentary” kom je een heel eind. Filmtechnisch is het allemaal wat gedateerd, bovendien gaat het om een VHS-rip. Maar de kinderhand is snel gevuld. Je krijgt desondanks een goed beeld van de roots, de culturele achtergrond, de politieke situatie, en het reilen en zeilen van de Ethiopische muziek in die dagen. Dat maakt het plaatje toch wat completer als je alleen de muziek kent.

“If Ethiopian music can bring to popmusic this kind of, you know, something for my heart and my mind”, zegt iemand in 1989 als het gaat om wat de Ethiopische muziek aan de nieuwe muziek, popmuziek, kan toevoegen. Damien Marley en Nas hebben jaren later in ieder geval een antwoord gegeven op deze vraag. Daarmee is mijn verhaaltje voor deze Vera Krant weer mooi rond.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s