Live Forever; The Rise & Fall Of Britpop (deel 1)

M’n laatste Bonus Footage voor de Vera Krant gaat over britpop, en de Britse muziekindustrie. Het lukte niet om dat op 1 paginaatje te proppen. Voor I Jam Econo heb ik hier en daar ook nog wat toegevoegd. Ik zeg er voor de duidelijkheid bij dat het vanuit een Nederlands perspectief is geschreven.

Via Twitter krijg ik tegenwoordig een aardig beeld van wat het kacheltje van muziekliefhebbers doet branden. De invloed van Pitchfork sijpelt duidelijk door. De Amerikaanse top-site heeft er voor mijn gevoel voor gezorgd dat Nederland inmiddels een stukje minder op Engeland gericht is dan de vorige vier decennia het geval was. Dat is mooi, misschien zelfs een keerpunt in de popgeschiedenis: goede muziek wordt overal gemaakt en is geen exclusief iets van één land (nee, zelfs niet van Nieuw-Zeeland).

De Britse popbiz wil ons anders doen geloven, for one obvious reason… Of het nou de Beatles, Stones of Kinks in de sixties waren, of de prog– en glamrockers, de punks, new wave of dance(-pop) in de decennia daarna: de UK is waar het gebeurt.

Punk: Sex Pistols

In de jaren 90 was britpop het nieuwste ding. Gisteren keek ik naar “Live Forever; The Rise & Fall Of Britpop”. Een aanleiding om de werking van de Britse popindustrie hier eens in twee delen Bonus Footage uit de doeken te doen. Dit wordt –zeg ik op voorhand, en wellicht ten overvloede- een kritisch stuk.

Nederland is een doorgeefluik naar Europa. Altijd zo geweest. De Britse popbiz voorziet onze popprofessionals daarom van promo’s, interviewmogelijkheden, bands voor TV-shows, en wie weet wat nog meer… De loopbaan van menige Britse muzikant is hier begonnen. De korte afstand levert een praktisch voordeel op ten opzichte van de concurrentie in Amerika. Zo zijn Britse releases hier beter en goedkoper te vinden. Voor onze muziekbobo’s is een tripje over Het Kanaal gemakkelijk te maken. Ze zijn op hun beurt weer een doorgeefluik naar de consument –jij en ik- toe. Waarmee de Britse dominantie, ook in Nederland, in een notendop verklaard is.

Hier had een plaatje van een NME-voorkantje moeten staan, maar ik neem geen enkel risico copyrights-wize

Als ieder individu nou maar vrij en onafhankelijk keuzes zou maken… Dat is niet zo. We zijn beïnvloedbaar, de een meer dan de ander. De media speelt de grootste rol. In Engeland -als het om pop gaat- is de New Musical Express de grootste spin in het web. Het weekblad heeft een enorme power. Het maakt en breekt carrières. Het is een meerdere-handen-op-1-buik-verhaal. Bands, labels en managements zijn afhankelijk van persaandacht in de NME. En hoe populairder bands worden, hoe meer mensen de verhalen in de NME willen lezen. Bingo. A&R-managers brengen de partijen bij elkaar. In John Niven’s “Kill Your Friends” is te lezen hoe dat werkt.

Zo heeft, zonder dat je het als Nederlandse muziekliefhebber echt door hebt, Groot Brittannië (Engeland, Londen)  de smaak gegijzeld. Noem het een ‘rock’n’roll swindle’. Elke populaire Britse band  (er zitten best goede tussen, soms) is in die zin een hype: een kunstmatig in elkaar gezette buzz. Twee verschillende begrippen: een buzz ontstaat natuurlijk, via muziekliefhebbers onderling. Een aantal bands tegelijk hypen creëert een nieuwe muzikale ‘stroming’. Oasis, Blur, Pulp en Suede leverden britpop op. In “Live Forever” heeft de NME een prominente rol. Dat zegt al iets: ik zag nog nooit een docu waarin een muziekblaadje zoveel minuten kreeg.

John Peel

Amerika? Dat wordt zoveel mogelijk buiten de deur gehouden. Geen plaats meer op die ene buik… Britannia rules the waves! Heel lang wel, maar rond 1992 even niet. In Amerika borrelde al enige tijd wat onder de oppervlakte. Het kleine broertje van de NME, Sounds, berichte netjes over al die noisige US-bands. John Peel draaide ze fanatiek naast de Britse bands in z’n radioshow voor de BBC. De NME zelf beperkte de aandacht vooral tot de via Britse (licentie-)labels uitgebrachte Amerikaanse bands, zoals Pixies (4AD), Dinosaur Jr. of Sonic Youth (beide Blast First). Logisch (hand/buik). Mudhoney en label Sub Pop kregen ook wat aandacht, Seattle werd genoemd als broedplaats van een nieuw geluid.

Eerste vinylrelease Sub Pop, 1986 (jaartje of 5/6 voor Seattle/grunge)

Waarschijnlijk dacht men bij de NME dat dit weinig kwaad kon. Op zich terecht. Vanuit de Amerikaanse underground waren immers wel individuele bands doorgebroken, zoals The Replacements, R.E.M. en Hüsker Dü. Maar er had al lang geen typisch US-rockgeluid de mainstream gehaald. Zolang dat niet gebeurt kun je als Engels muziekblad deze muziek grotendeels negeren. Dat borrelt vanzelf weer onder in diezelfde underground. Zeker als je daar zelf een belangrijke rol in hebt. Maar je kunt natuurlijk niet alles negeren wat bij de andere popgrootmacht vandaan komt. Wat zelden gebeurd was gebeurde echter: er kwam ineens een wereldwijde nummer 1-hit uit de US-underground tevoorschijn!

Bijna drie jaar zit er tussen “Love Buzz” (de eerste single) en “Smells Like Teen Spirit”. Bijna was de zaak weer vanzelf ondergeborrelt… Maar toen de Nirvana-vulkaan toch uitbarstte en grunge in haar lavastroom meesleurde was er geen keuze meer: ook de NME ging overstag. Het moest wel om serieus genomen te blijven worden. De docu begint dan ook met deze Amerikaanse invasie, zoals het ‘US versus UK’-thema als een rode draad in “Live Forever” aanwezig is.

De Britse industrie zat opeens met een groot probleem: de popmuziek was zomaar door hun vingers geglipt, de centen werden ineens ergens anders verdiend. Het plan om de controle weer te herstellen was even plat als effectief. Daarover gaat deel 2 van dit verhaal, dat over twee weken op deze plek te lezen is.

Een Reactie op “Live Forever; The Rise & Fall Of Britpop (deel 1)

  1. Pingback: Live Forever; The Rise & Fall Of Britpop (deel 2) | I Jam Econo

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s